GÖZ RENGİ NASIL OLUŞUR?

GÖZ RENGİ NASIL OLUŞUR?

İnsanların gözleri neden farklı renktedir?

Gözlerimizin temel görevi doğal olarak bizlere etrafımızda olan biten şeyleri fark etmek ve beynimizin olan biteni şekillendirmesine yardımcı olmaktır. Ama kabul edelim ki gözümüz organ olmanın yanı sıra, çok önemli estetik unsurlardan biri. Özellikle renk konusunda, peki gözlerimizin renkleri nasıl oluşuyor bunu hiç düşündünüz mü?

Bazı göz renklerinin daha nadir görülmesinin diğer bir nedeni ise bu göz rengi genlerinin resesif, yani çekinik olmasıdır. Yani bu nadir renklere sahip genler çekinik, sık karşılaşılan renklere sahip genler ise baskın, dominanttır. Göz renklerinden sorumlu olan genlere dair araştırmalar halen devam etmekte ve henüz çok kesin olarak açıklanamamaktadır.

Gözlere rengini veren, yani renkli olarak görülen kısım iristir. Göz rengi de bu irisin pigmentasyonu ve ışığın iriste yansıması olmak üzere iki farklı faktöre bağlı olarak meydana gelir. Gözün bu iris bölümü; melanin olarak adlandırılan kahverengi pigment ve lipokrom olarak adlandırılan sarımtırak bir pigmenten oluşuyor. Bu bağlamda eğer iris hücrelerinde melanin pigmenti daha fazla yoğunluk gösteriyorsa göz rengimiz koyu, lipokrom fazla ise de göz rengimiz daha açık oluyor.

Toplumumuzda mavi ve yeşil renkli gözlere sahip olan kişilerin sayısı kahverengi ve koyu kahverengi gözlere sahip olanlara göre çok daha az sayıdadır.

Dünyadaki pek çok kişinin çok beğendiği yeşil gözler, nadir bulunan renklerdendir. Dünya nüfusu göz önünde bulundurulduğunda sadece çok az insan yeşil gözlü olarak dünyaya gelmektedir. Özellikle Kuzey ve Orta Avrupa’da yaygın olarak görülen yeşil gözlü kişilerin irisleri çok az miktarda melanin içerdiği için gözleri yeşil olmuştur. Yeşil gözlülerin irisleri çok az melanin ve orta miktarda da lipokrom içerir. Bu kişilerin irisinde bulunan az miktardaki melanin pigmenti göze açık ve mavimsi renk verirken, orta miktarda olan lipokromdan kaynaklı mavimsi ve sarımsı renk olan, yeşil göz rengi ortaya çıkar. Bu gözlerdeki yeşil rengin yoğunluğu, irise gelen ışığın yayılmasına bağlı olarak az da olsa değişebiliyor. İşte bazı kişilerin güneşli ortamda açık, daha loş ortamlarda ise daha koyu göz renklerine sahip olduğu sorunsalı da bu şekilde açıklanabilmektedir. Fakat şunun altını özellikle çizmekte fayda var ki; bir kişinin gözlerinin rengi asla tam yeşil ya da tam mavi pigment taşımaz. Sadece birleşen renkler ve lipokromun, melaninin miktarı göz rengini daha açık ya da koyu hale getirir. Bu da ışığı alış biçimine, ortamın aydınlanmasına göre bile değişebilir.

Eğer iriste melanin pigmenti çok az, lipokrom ise hiç yoksa mavi renkli gözler ortaya çıkar. Çünkü göz rengini koyulaştıracak melanin az olursa rengin koyu olması beklenemez, lipokrom hiç yoksa da renk masmavi kalır.

Siyah göz rengi de iriste çok yüksek oranda melanin depolanmasından kaynaklanıyor ve bu melaninin aşırı renk verdiğinde de gözler siyah görünmektedir. Aslında siyah renkli göz olmadığı, olamayacağı, bu gözlerin koyu kahverengi olduğuna dair görüşler bulunmaktadır. Bu durumda çok yoğun şekilde melanin birikiminin çok koyu bir kahverengi meydana getirdiği ve bunun da siyahmış gibi göründüğü söylenebilir. Ancak şimdiye kadar yapılan bu araştırmalar ve tartışmalardan tam bir sonuca varılamadığını, yani o koyu göz renginin siyah mı, yoksa koyu kahverengi mi olduğunun anlaşılamadığını söylemekte fayda var.

Unutmamak gerekir ki her birimizin doğuştan sahip olduğu göz renkleri aslında tam olarak kendimize, kendi genlerimize özeldir.

 

 

SOSYAL MEDYADA PAYLAŞIN

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Şunlar da hoşunuza gidebilir

Göz sağlığı hakkında merak ettiğiniz her şey için sorularınızı yöneltin.

GÖZ SAĞLIĞI İLE İLGİLİ
YAZILARI OKUYUN

Optik sektöründe dünyanın lider markası Seiko Optik Türkiye’nin sosyal medya sayfalarını ziyaret edin.

Göz sağlığı hakkında bilgi almak için kayıt olun

Güncel haberler ve bilgilendirmeler

Formunuz başarıyla gönderilmiştir.